معرفی آثار تاریخی شهر اصفهان

معرفی آثار تاریخی شهر یزد
معرفی آثار تاریخی شهر یزد
۱۳۹۷-۰۲-۳۰
موزه میراث روستایی گیلان
موزه میراث روستایی گیلان
۱۳۹۷-۰۳-۲۸
 
استان اصفهان با مساحتی بالغ بر 106000 کیلومتر در مرکز ایران قرار دارد که در حدود ده درصد بیابان های ایران در این استان قرار دارند. از جمله شهرهای کویری و زیبای اصفهان میتوان به اردستان، آران و بیدگل، کاشان و شهر اصفهان اشاره نمود. اصفهان را می توان یکی از بزرگترین شهرهای تولید صنایع دستی ایران نام برد و از گذشته های بسیار دور هنر در میان مردم این ناحیه رایج بوده است. تزیینات آجری، کاشی کاری، گچ بری، خطاطی، مینا کاری، خاتم کاری، منبت کاری، مس گری و قالی بافی و مینیاتور از مهمترین آثار هنری این استان هستند که رد پای آنها را می توان در اماکن تاریخی و گشت وگذار در شهرهای بزرگ و کوچک پیدا کرد. اصفهان آثار تاریخی و باستانی زیادی در خود دارد که یکی از مقاصد گردشگری مهم ایران به شمار می آید که بسیاری از آنها ثبت ملی و جهانی(یونسکو) شده اند. شهر اصفهان به عنوان مرکز این استان در میان سالهای 1050 تا 1722 میلادی در قرن شانزدهم در میانه حکومت صفویه پایتخت ایران بود و از رونق خوبی نیز برخوردار بود. این شهر در سال 2006 به عنوان دومین شهر پایتخت فرهنگی جهان اسلام پس از شهر مکه انتخاب شد. همه اینها نشان ازشکوه وزیبایی این استان و شهرهای مهم آن دارد که بایستی در سفرهای ایرانگردی جزو مقاصد اول گردشگری انتخابش کرد.
در زیر به برخی از مهمترین جاذبه های گردشگری این استان میپردازیم:
پل الله وردی خان معروف به سی و سه پل: با شکوهترین و معروفترین پل تاریخی شهر اصفهان سی و سه پل است و مربوط به دوره پادشاهی شاه عباس اول. پل الله وردی خان پلی است با سی و سه دهانه، 295 متر طول و 14 متر عرض، که توسط الله وردی خان بر روی زاینده رود همزمان با حکومت عباس صفوی بنا شده است. اصل و پایه بنای سی و سه پل در سال 1008 هجری قمری و در دوازدهمین سال سلطنت شاه عباس یکم بوجود آمد و در سال 1011 ه.ق الهه وردی خان سردار مشهور او مامور اتمام ساختمان پل گردید. این بنا بعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این پل چون سی و سه دهانه برای گذر آب دارد به سی و سه پل شهرت یافته است.
پل خواجو: این پل یکی از قدیمی ترین و زیباترین پل های اصفهان است که بر روی زاینده رود احداث شده است و ساخت آن به سال 1060 ه.ق در دوران شاه عباس دوم باز میگردد. در میانه این پل ساختمانی مخصوص، که به بیگلربیگی شهرت دارد بنا شده است که برای اقامت موقتی شاه صفوی و خانواده او ایجاد شده بود وهمچنان پا برجاست. طاق های آن دارای تزئینات نقاشی بسیار زیبایی است که این پل به دلیل معماری و تزئینات کاشی کاری اش از دیگر پل های زاینده رود در این زمینه مشهورتر است. درازای پل 133 متر و عرض آن 12 متر استو 24 دهانه دارد. در میان هر یک از دو ضلع شرقی و غربی پل ساختمانی بنا شده است که شامل چند اتاق مزین به نقاشی می باشد. این ساختمان که شاه نشین نامیده می شده است در آن دوره جایگاه بزرگان و امیرانی بوده است که برای تماشای مسابقات شنا و قایقرانی بر روی دریاچه مصنوعی به این مکان فراخوانده می شدند. یک نیمکت سنگی تنها اثری از صندلی پادشاه باقی مانده است. در گوشه های ضلع شرقی پل خواجو دو شیر سنگی وجود دارند که نماد سپاهیان بختیاری محافظ اصفهان و زاینده رود هستند.
آرامگاه صائب تبریزی: صائب تبریزی شاعر بلند پایه در عصر صفویه بود که در سال 1016 قمری متولد و در سال 1081 قمری در اصفهان از دنیا رفت. آرامگاه وی در باغ شخصی او بنام باغ تکیه در کنار نهر نیاصرم قرار دارد و دارای معماری از دوران صفویه است. این بنا ایوانی به طول 20/14 متر و عرض شش متر دارد که از سطح زمین دو متر بالاتر قرا گرفته است.
سر در قیصریه: سر در قیصریه بنایی مربوط به دوره صفویه است و در ورودی اصلی بازار سنتی اصفهاندر میدان نقش جهان واقع شده است. این اثر بعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. سر در قیصریه در گذشته نه چندان دور دارای سه طبقه بوده و اکنون دارای دو طبقه است. طبقه سوم ان که امروزه تخریب دشه است، نقاره خانه را تشکیل می داده است که در آن با صدای موسیقی، اوقات روز را اعلام می کرده اند. این سر در به بازار بزرگ اصفهان باز می شود و در گذشته راه اصلی ورود به بازار اصفهان بوده است.
مسجد امام: این مسجد تا قبل از انقلاب سال 57 در ایران، به مسجد شاه شهرت داشته است. و اکنون به مسجد جامع عباسی یا مسجد امام نامیده می شود. مهم‌ترین مسجد تاریخی اصفهان و یکی از مساجد میدان نقش جهان شهر اصفهان است و در طی دوران صفویه ساخته شده است. مسجد امام از بناهای مهم معماری اسلامی ایران به‌شمار می‌رود. این بنا شاهکاری جاویدان از معماری، کاشی‌کاری و نجاری در قرن یازدهم هجری است. این مسجد عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده. همچنین همراه با میدان نقش جهان، به عنوان یکی از میراث جهانی یونسکو نیز ثبت شده است. ساخت این مسجد در سال ۱۰۲۰ هجری به فرمان شاه عباس بزرگ، در بیست و چهارمین سال سلطنت وی آغاز شده و تزئینات و الحاقات آن در دوره جانشینان او به اتمام رسیده است. شاه عباس مسجد را برای شادی روح جدش، شاه طهماسب بنا نمود. ارتفاع گنبد عظیم این مسجد ۵۲ متر و ارتفاع مناره ‌های داخل آن ۴۸ متر و ارتفاع مناره‌های سردر آن در میدان نقش جهان ۴۲ متر است. نکته جالب توجه در این بنا، انعکاس صوت در مرکز گنبد بزرگ جنوبی است. قطعات بزرگ سنگ‌های مرمر یکپارچه و سنگاهای نفیس، از دیگر دیدنی های جالب این مسجد هستند.
عمارت عالی قاپو: عالی قاپو ساختمانی است که در واقع درب ورودی دولتخانه صفوی بوده است. این بنا در ضلع غربی میدان نقش جهان در اصفهان وروبروی مسجد شیخ لطف الله واقع گردیده است. ارتفاع آن 48 متر و دارای شش طبقه است که با راه پله هایی مارپیچو کاشی کاری شده و نقاشی شده می توان به طبقات راه یافت. آنچه باعث شده عالی قاپو در زمره آثار دیدنی و با شکوه عصر صفوی قرار بگیرد، یکی نقوش مینیاتوری هستند که کار هنرمند معروف عصر صفوی رضا عباسی است و دیگری گچبریهای طبقه آخر کاخ عالی قاپو در تالار موسیقی یا اتاق صوت هستند. این بنا پس از انتقال پایتخت از قزوین به اصفهان توسط شاه عباس اول بین سالهای 973 تا 977 خورشیدی بعنوان مقر و دولتخانه حکومتی سلاطین صفوی آغاز به ساخت شد.
مسجد شیخ لطف الله: بنای این مسجد از نفیس ترین آثاری است که از زمان صفویه در اصفهان به جای مانده و در میدان نقش جهان واقع شده است. این مسجد شاهکاری از معماری و کاشی کاری قرن یازدهم هجری قمری است که به فرمان شاه عباس اول در مدت هجده سال بنا شده است. این مسجد بر خلاف مساجد دیگر دارای مناره و حیاط جلویی نیست. یکی از زیبایی های بی نظیر معماری را در محراب این مسجد می توان دید. در این محراب کاشی کاری و معرق کاری و مقرنس های بسیار ظریفی می توان مشاهده کرد. استفاده از نور طبیعی ورنگ های زیبا همگی ویژگی های چشمگیری هستند که این بنای زیبا در خود جای داده است. قسمت تحتانی دیوارهای این مسجد با سنگ مرمر زرد پوشیده شده است، سکوهای بزرگ کناری نیز از همین سنگ ساخته شده اند. در ورودی مسجد بصورت دو لنگه است و از چوب یکپارچه ساخته شده است و پس از حدود چهارصد سال همچنان بر جای خود پابرجاست.
میدان نقش جهان: پیش از آن‌که شهر اصفهان به پایتختی ایران در دوره صفوی برگزیده شود در محل این میدان باغی گسترده و وسیع وجود داشته ‌است بنام نقش جهان. این باغ محل استقرار ساختمان ‌های دولتی و کاخ فرمانروایان تیموری و آق ‌قویونولها بود. در زمان شاه عباس صفوی، هنگامی که اصفهان به پایتختی برگزیده شد، شهری تازه بنا نهادند با پل ها و بناها و میدانی تازه که به میدان نقش جهان شهرت یافت. این میدان از بزرگترین میدان های مستطیلی جهان به شمار می رود و در فهرست میراث ملی ایران و نیز آثار جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. میدان نقش جهان و بناهای تاریخی اطراف آن مربوط به دوره صفویه هستند و در زمان شاه عباس صفویه بنا شده اند. بناهای تاریخی موجود در چهار طرف میدان نقش جهان شامل عالی‌قاپو، مسجد امام، مسجد شیخ لطف‌الله و سردر قیصریه است. علاوه بر این بناها دویست حجره دو طبقه پیرامون میدان واقع شده‌است که عموماً جایگاه عرضه صنایع دستی اصفهان هستند.
کلیسای وانک: وانک نام کلیسایی است در محله جلفای شهر اصفهان که پایه های اولیه بنای آن به سال 1605 میلادی باز می گردد. وانک به معنی کلیسای نجات دهنده مقدس است. این کلیسا از جمله کلیساهای تارخی ارامنه اصفهان استو در زمان شاه عباس دوم ساخته شده است. گنبد کلیساهای ارامنه مخروطی شکل است، ولی گنبد کلیسای وانک شبیه گنبد مساجد ایرانی عصر صفوی ساخته شده است. بر روی همه دیوارهای این بنا، داخل گنبد و تمامی زوایای کلیسا با رنگ روغن نقاشی شده است. بیشتر دیوار نگارهای کلیسا مضامینی از انجیل مقدس دارند و تصاویری از بدو تولد تا عروج حضرت عیسی مسیح بر آنها نقش بسته است. بر روی بخشی از دیوارهای این کلیسا، روز رستاخیز، داوری روز رستاخیز و بهشت و دوزخ دیده می‌شود. این کلیسا دارای یک چاپخانه و کتابخانه نیز است. در موزه آن هفتصد و ده جلد کتاب خطی وجود دارد که نزدیک به دویست جلد آن تورات، انجیل و کتب مقدس هستند که به خط و زبان ارمنی بر روی پوست و کاغذ نوشته شده اند. برخی از این کتب دارای سر فصل های طلا کاری شده هستند و از ارزش بالای برخوردارند. تابلوهای نقاشی موزه مستقر در کلیسا نیز از مجموعه ای ارزنده از آثار هنری نقاشان اروپایی و ارمنی است. این تابلوها بر روی کرباس، پوست، چرم، فلز و شیشه کشیده شده اند. همچنین مجموعه آثار فلزی این موزه شامل زیورالات طلا و نقره، کمربند، قلاب شنل، سینی، انواع جعبه صلیب، عود سوز و ظرف روغن مقدس هستند. یکی از معروفترین آثاری که در این موزه نگهداری می شود تار مویی است که متعلق به دختری هجده ساله که ئاهرام هاکوپیان در سال 1974 میلادی جمله ای از کتاب تورات را به زبان ارمنی با قلمی از جنس الماس بر روی آن نوشته است. این اثر در سال 1975 میلادی به موزه اهدا شده است.
منارجنبان: بنای منارجنبان که بصورت یک بقعه و دو مناره است، بر روی قبر عارفی بنام عمو عبدالله از عابدان معروف قرن هشتم هجری به سال 716 هجری مقارن با اواخر سلطنت اولجایتو ایلخان است و یکی از بناهای تاریخی و معروف اصفهان میباشد. نکته قابل توجه درباره این بنا این است که با تکان دادن یکی از دو مناره، مناره دیگر نیز به حرکت و جنب و جوش در می آید و لازم است ذکر شود هر مناره دارای پهنای 9 متری و بلندای 17 متری هستند.
کاخ هشت بهشت: کاخ هشت ‌بهشت یک کاخ تاریخی در شهر اصفهان است که در دوران صفویان و در سال ۱۰۸۰ قمری و در زمان خلافت شاه سلیمان صفوی بنا شده است. ساختمان این کاخ در دو طبقه در میان باغی بزرگ بنا شده است. این بنای دو طبقه با طاقهای زیبا و تزئینات فراوان یکی از نمونه‌های درخشان معماری عصر صفویه به شمار می‌رود. نام هشت بهشت از معنی کلمه ورودی (هشتی) و نام بهشت به منظور نمایان ساختن زیبایی های این باغ الهام گرفته شده است. این باغ نیز امروزه جزو آثار ثبت شده ملی ایران میباشد.
خانه مشروطه: خانه مشروطیت موزه ای است در شهر اصفهان. خانه مشروطه اصفهان مکان گردهمایی آزادی‌ خواهان، مردم، علما، روشنفکران و رجال سیاسی فرهنگی اصفهان و بختیاری بوده است تا درباره مشروطیت و حکومت قانون و امور مدنی مشورت و همفکری کنند. این بنا دارای دو شاه نشین و یک تالار است که با نقاشی ها و گچ بری ها و شیشه های رنگی در پنجره های آن از زیبایی و شکوه برخوردار است.
کاخ چهلستون: کاخ چهل ستون در دوره شاه عباس یکم در شهر اصفهان احداث آن آغاز شد و در میان آن عمارتی ساخته شده بود. شاه عباس اول، بنایی درمیان باغ بنا نهاد که این بنا هسته اولیه کاخ را تشکیل داد که تالار میانی کاخ چهل ستون و غرفه های چهار گوشه آن را در بر می‌ گرفت. در سلطنت شاه عباس دوم، ساختمان تکمیل شد و در ساختمان موجود مرکزی، تغییرات کلی داده شده ‌است و تالار آینه، تالار بیست ستون، دو اتاق بزرگ شمالی و جنوبی تالار آینه، ایوانهای طرفین سالن پادشاهی و حوض بزرگ مقابل تالار با تمام تزیینات نقاشی و آینه کاری و کاشی کاری دیوارها و سقفها افزوده شده ‌است. تصویری از شاه عباس اول با تاج مخصوص و مینیاتورهای زیبای دیگری در اتاق گنجینه کاخ چهلستون وجود دارد. این باغ یکی از زیباترین و معروف ترین باغ های ایرانی در اصفهان میباشد. گفته می شود انتخاب نام این بنا، تعداد بیست ستون تعبیه شده در آن به همراه انعکاس آنها در حوض روبروی آن است که به چهلستون شهرت یافته است. این بنا نیز جزو آثار جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.
حمام علیقلی آقا: حمام علیقلی آقا به همراه مجموعه بناهای عمومی دیگر مانند مسجد و بازارچه از دوران صفویه به جای مانده اند. بانی همه این بناها علیقلی آقا از خواجگان حرم شاه سلیمان و شاه سلطان حسین صفویه بوده است. این بنا از دو حمام کوچک و بزرگ تشکیل شده است. هر یک از این دو حمام مانند دیگر حمام های سنتی شامل دو فضای اصلی سربینه و گرمخانه است و در حمام بزرگ فضای دیگری موسوم به چال حوض نیز وجود دارد. استخر وسیعی در میانه این فضا بیشتر سطح آن را فرا گرفته است که به منظور شنا و آب تنی استفاده می شده است.
موزه هنرهای معاصر: موزه هنرهای معاصر اصفهان در نزدیکی باغ زیبای چهلستون واقع شده است. در زمان گذشته کاخی باقی مانده از عهد صفوی به نام جبه خانه در این محل قرار داشته است که پس از ویران شدن در زمان قاجار، ساختمان دارالحکمه روی خرابه های آن احداث میشود. این عمارت محل سکونت مسعود میرزا ظل السلطان حاکم اصفهان بوده است و از سال 1373 با ترمیم بخشهایی از این عمارت، بعنوان موزه هنرهای معاصر مورد استفاده قرار گرفت.
باغ پرندگان: باغ پرندگان که در سال 1375 تاسیس شد، یکی از زیباترین پارک های شهر اصفهان و اولین باغ پرندگان روباز در ایرن است. مساحت این باغ 17000 متر کربع است و انواع پرندگان را برای نمایش در خود جای داده است. در این مجموعه در حدود چهار هزار قطعه پرنده در 130 گونه وجود دارد که هر یک بنا به شرایط زیستگاهشان در موقعیت مشخصی نگهداری میشود.
آتشکده وکوه آتشگاه: آتشکده اصفهان یا کوه آتشگاه از بناهای تاریخی شهر اصفهان و از یادگارهای ایران باستان است. این مجموعه دارای پیشینه تاریخی کهنی است و در زمان های گوناگونی از آن بهره برداری شده است. این بنا در نزدیکی زاینده رود بر روی تپه ای مشرف به شهر واقع شده است.
مناره مسجد علی: مناره علی مناره ای مدور در مقابل آرامگاه هارون ولایت در اوایل سده ششم هجری در نزدیکی مسجد جامع عتیق بنا گردیده است و در دوره صفویان جزئی از ساختمان مسجد علی شده است. بلندای این مناره از 50 متر بیشتر بوده و امروزه با فرو ریختن طبقه سوم آن حدود 48 متر از آن باقی مانده است. این مناره همچنین دارای قطری در کف زمین برابر شش متر است. این سازه از نظر هماهنگی در ابعاد و اندازه ها و نیز از لحاظ آراستگی نمای سردر یکی از شاهاکارهای معماری مناره ها به شمار می رود.
 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *