مکان های تاریخی و دیدنی ابرکوه

مراسم آیینی چغچغه زنی روستای انجدان
۱۳۹۷-۰۶-۱۹
ستونهای باستانی خورهه محلات
ستون های باستانی خورهه محلات
۱۳۹۷-۰۷-۱۳
 
ابرکوه یکی از قدیمی‌ترین شهرهای ایران است که در مرکز ایران و در محدوده استان یزد واقع شده. هم اکنون آثار باستانی بسیار زیادی از روزگاران گذشته در این مکان بجای مانده‌ که نشان از وجود تمدنی بیاد ماندنی و قدیمی دارد.

ابركوه در جنوب غربي شهرستان تفت و استان يزد واقع شده است. اين شهرستان از شمال به شهرستان صدوقِ استان يزد و شهرستان شهرضا استان اصفهان، از شرق به شهرستان خاتمِ يزد و از غرب و جنوب به شهرستان آبادهِ استان فارس محدود است.

وسعت ابركوه 5641 كيلومترمربع ميباشد و در مختصات جغرافيايي 52 درجه و 58 دقيقه شرقي و 30 درجه و 46 دقيقه شمالي و با 1550 متر ارتفاع از سطح درياي آزاد واقع شده است.

از نظر توپوگرافي، دشت ابركوه جزئي از فلات خشك مركزي ايران است كه رشته كوه هاي زاگرس چون حصاري انتهاي اين دشت را در جهت غرب و جنوب در بر مي گيرد و كَفه ( كوير) ابركوه با كمتر از 1450متر پست ترين محل اين حوزه است.

ابركوه داراي اقليم گرم و خشك بيابانی است.

سرو ابرکوه

درخت سرو ابرکوه یکی از کهنسال ترین موجودات زنده دنیا با قدمتی حدود 4000ساله است که شهرتی جهانی دارد، درختی باشکوهی که بشر را شگفت زده می کند و نه تنها گردشگران بلکه دانشمندان و گیاه شناسان بسیاری از سراسر دنیا را برای تحقیق و بررسی به دیدن این درخت می آیند.

در کتاب "نزهت القلوب” اثر "حمدالله مستوفی” که در سال ۷۴۰ هجری قمری تالیف شده آمده است که: در آنجا سروی است که در جهان شهرتی عظیم دارد. چنانچه سرو کشمیر و بلخ، شهرتی داشته و اکنون این از آن بلندتر و بزرگتر است.

این درخت با ارتفاع ۲۵ متر، دور تنه آن را ۵/۱۱ متر و محیط آن ۱۸ متر می باشد. درخت سرو ابرکوه از نوع سروهای مدیترانه ای است.

گنبد عالی

گنبد عالی ابرکوه یزد که به گنبد علی هم شهرت دارد، از جمله آثار تاریخی مطرح استان یزد و شهر ابرکوه است که بر کوهی مرتفع در شهر ابرکوه، از شهرهای استان یزد(این شهر در ۱۴۰ کیلومتری شهرستان یزد قرار گرفته است)، در مسیر جاده‌ی ابرکوه به بخش بهمن قرار دارد. موقعیت این بنای شگرف تاریخی به گونه‌ای است که با ایستادن در آن، می‌توان به راحتی تمامی شهر ابرکوه را دید.

طبق مستندات تاریخی و کتیبه‌های موجود در این بنای تاریخی، به نظر می‌رسد عمارت گنبدعالی ابرکوه مربوط به دوران دیلمیان بوده است که البته در بعضی از نوشته‌ها زمان ساخت بنا را به دوران سلجوقیان نیز نسبت می‌دهند ولی در واقع براساس اصول ساخت معماری بنا و شباهت آن به الگوهای معماری برخواسته ازایرانیان پیش از اسلام و تاریخ کتیبه‌ی مذکور، به دوران دیلمیان بازمی‌گردد و عنوان یکی از کم‌نظیرترین نمونه‌های معماری ایران کهن را از آن خود کرده‌است. بر ساقه‌ی گنبد، کتیبه‌ای قرار گرفته است که با توجه به متن حک‌شده بر آن، قدمت ساخت این بنای تاریخی به سال ۴۴۸ هجری قمری باز می‌گردد. در کتیبه‌ی مذکور علاوه بر سال ساخت، به دستور فیروزان نامی (فرزند عمیدالدین‌ شمس‌الدوله علی هزاراسب از خاندان دیلمیان) مبنی بر ساخت این عمارت به عنوان مقبره‌ی پدرش نیز اشاره شده است. طبق نظر کارشناسان بناهای تاریخی و کهن، این اثر ارزشمند ایران کهن، وارد دوران هزارسالگی خود شده و همچنان محکم و استوار برفراز ابرکوه، خودنمایی می‌کند. دلیل نسبت‌دادن تاریخ بنا به دوران سلجوقی از دید معماران و باستان‌شناسان، استحکام گنبد عالی ابرکوه یزدمی‌باشد. یکی از ویژگی‌های این بنای زیبا و با وقاراین است که با توجه به تاریخ ثبت ملی این اثر، اولین بنای ثبتی استان یزد می‌باشد.

خانه آقازاده

خانه آقازاده عمارتی مربوط به دوره قاجاراست که در شهر ابرکوه در محله دروازه، میدان ابرقو واقع شده.
این عمارت زیبا و با عظمت یکی از عجایب معماری ایران را در خود جای داده، معماری عجیبی که عکس آن بر روی اسکناس های 2000 تومانی هم نقش بسته.

بادگیر دو طبقه و کلاه فرنگی این عمارت که در نوع خود بی نظیر است؛ بادگیری با ارتفاع ۱۸ متر و مساحت ۱۸ متر مربع و در دهانه بادگیر ۱۹ دریچه تنظیم هوا وجود دارد که با بادگیر دومی ارتباط دارد. این تنها بادگیر دو طبقه جهان است و معماری عجیبی دارد.

در کنار بادگیر، یک کلاه فرنگی با تزئینات مقرنس کاری بسیار زیبا وجود دارد و هر کدام به ترتیب نقش خنک کنندگی و نوردهی فضای زیرین و تالار خانه را بر عهده دارند.

خانه آقازاده متعلق به سید حسین ابرقویی، یکی از ثروتمندان ابرکوه بوده‌ و ۸۲۰ مترمربع مساحت دارد. این خانه در بافت قدیم شهر ابر کوه ساخته شده و از نظر معماری و به کار گیری عناصر معماری سنتی ایران، در خور توجه است.

نوع معماری و ساخت خانه آقازاده به صورت حیاط مرکزی بوده و عمارت، در سه جبهه به منظور استفاده در فصول مختلف سال، استقرار یافته است.

مسجد جامع ابرکوه

در گذر از شهر تاریخی ابرکوه، بازديد از مسجد جامع آن با خصوصیات منحصر به فردی که دارد خالی از لطف نیست، اين مسجد قدیمی دو قبله ای، همچون نگینی ارزشمند در شهر ابرکوه می درخشد. مسجد جامع ابرکوه به دلیل خصوصیات خاص خود از جمله دو محرابه بودن و محراب زیبای گچیری شده، مورد توجه بسیاری از مسافران این شهر به ویژه در ایام نوروز است.

این مسجد که در دوره ایلخانی به شکل کنونی درآمده است، آثار دوره های مختلف از پیش از اسلام تا قرون ۱۳ و ۱۴ هجری در آن قابل مشاهده است. این مسجد در دوران سلطنت «سلطان ابو سعید ایلخانی» در قرن هشت هـ.ق مورد تعمیرات اساسی قرار گرفت و محراب گچبری زیبایی در ایوان شرقی آن نصب شد.

از ويژگيهاي مهم این بنا، دو محراب آن است، محراب بزرگ يا اوليه مسجد همانند بناهاي مغولي ساخته شده است و با جهت قطب مغناطيسي شمال ۴۷ درجه اختلاف دارد و به منظور اصلاح محراب اوليه، محراب دومي ساخته شده است که اين محراب تا حدودی قبله سابق اين مسجد را اصلاح مي کند.

مناره‌ های نظامیه

مناره‌ های نظامیه ابرکوه ، یادگاری از سال ۷۱۸ هـ. ق و دوره ایلخانیان می باشد که با عنوان مناره ‌های نظام الملک بر روی سردر بلند بالای مجموعه نظامیه در خیابان اصلی شهر قرار گرفته اند. مجموعه ای که شامل مسجد، مدرسه و بازار می شود.

این بنای تاریخی و زیبا، ساخته دست« نظام ‌الملک ابرقویی » از بزرگان قرن هشتم هـ. ق است و وجه تسمیه آن نیز از همین نام می باشد. مناره های مسجد نظامیه شهر ابرکوه با شکوه خود بیانگر عظمت مجموعه نظامیه و رونق شهر میبد در گذشته ای دور هستند.

بدنه دو مناره‌ مرتفع مدرسه نظامیه ، پوشیده از آجر و کاشی ‌های فیروزه ای است که با کلمات« الله‌ اکبر» به خط کوفی و پیچ ‌در پیچ مزیّن می باشد.

مناره های مسجد نظامیه ابرکوه در تاریخ ۱۳۱۲/۰۵/۰۹ با شماره ۱۹۶ در فهرست آثار ملی ایران ثبت گردیده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *